SAT/ACT năm 2027: trường top quay lại, đa số trường vẫn test-optional

Nếu chỉ nhìn tin tức về Ivy League và một số đại học rất cạnh tranh, nhiều phụ huynh và học sinh dễ kết luận rằng Mỹ đang quay lại thời kỳ phải có SAT hoặc ACT mới nộp hồ sơ được. Nhưng hai nguồn tin cho thấy bức tranh thực tế phức tạp hơn nhiều.

Theo FairTest, tính đến kỳ tuyển sinh mùa thu 2027, hơn 90% các trường cấp bằng cử nhân ở Mỹ vẫn đang áp dụng chính sách test-optional hoặc test-free. Test-optional nghĩa là thí sinh có thể nộp hoặc không nộp điểm thi chuẩn hóa như SAT/ACT; hồ sơ vẫn được xét nếu không có điểm. Còn test-free nghĩa là trường không dùng điểm SAT/ACT trong tuyển sinh, kể cả khi học sinh có điểm.

Ở chiều ngược lại, Higher Ed Dive cho biết nhóm trường danh giá nhất lại đang đi theo hướng khác: cả 8 trường Ivy League đều đã rời chính sách test-optional thời COVID hoặc có kế hoạch làm như vậy. Trong đó, Columbia University thông báo sẽ khôi phục yêu cầu thi chuẩn hóa đối với ứng viên đại học từ tháng 8/2027. Ngoài Ivy League, một số trường top khác như MIT và Johns Hopkins University cũng đã quay lại yêu cầu SAT hoặc ACT sau giai đoạn dịch bệnh. Nguồn 2 cũng nêu rõ Brown và Dartmouth là những trường mà nghiên cứu nội bộ và nghiên cứu học thuật đã góp phần thúc đẩy việc khôi phục yêu cầu điểm thi.

Nói ngắn gọn: tin về trường top là đúng, nhưng không đại diện cho toàn bộ hệ thống đại học Mỹ. Sự thay đổi đang diễn ra mạnh ở nhóm trường siêu chọn lọc, còn phần lớn trường vẫn giữ cách tiếp cận linh hoạt hơn.

Các trường quay lại yêu cầu SAT/ACT không chỉ vì “thói quen cũ” mà chủ yếu dựa trên cách họ đọc dữ liệu tuyển sinh và học tập của chính mình.

Theo Higher Ed Dive, một số nhà nghiên cứu cho rằng ở nhóm trường rất cạnh tranh, điểm thi chuẩn hóa có thể phản ánh mức độ sẵn sàng học thuật tốt hơn học bạ trung học. Giáo sư kinh tế John Friedman của Brown dẫn nghiên cứu công bố tháng 5/2025 về các trường “Ivy-Plus” — gồm 8 trường Ivy League cùng MIT, Stanford, Duke và University of Chicago — và cho rằng ở nhóm trường này, điểm thi có giá trị dự báo về sự chuẩn bị học thuật tốt hơn điểm trung học. Ông lập luận rằng khi quá nhiều thí sinh có GPA rất cao, chỉ nhìn học bạ sẽ khó phân biệt mức độ sẵn sàng học tập.

MIT cũng từng viện dẫn nghiên cứu nội bộ khi khôi phục yêu cầu thi vào năm 2022. Theo lời Stuart Schmill, Trưởng ban Tuyển sinh và Hỗ trợ tài chính sinh viên của MIT, trường nhận thấy trong đa số trường hợp, họ không thể dự đoán đáng tin cậy việc sinh viên có học tốt tại MIT hay không nếu không xem điểm thi chuẩn hóa bên cạnh điểm số, chương trình học ở phổ thông và các yếu tố khác.

Một nghiên cứu khác về ứng viên vào Dartmouth, được công bố dưới dạng working paper tháng 1/2025 và có sự tham gia của giáo sư kinh tế Bruce Sacerdote, còn cho rằng yêu cầu điểm thi đôi khi lại giúp những học sinh giỏi có hoàn cảnh khó khăn được nhìn nhận đúng hơn. Lập luận ở đây là có những em đạt điểm tốt nhưng nghĩ rằng điểm của mình “không đủ đẹp” nên không nộp, trong khi thực tế điểm đó lại có thể là lợi thế khi đặt trong bối cảnh trường học, khu vực sống và cơ hội học tập mà các em có được.

Tuy vậy, ngay cả những người ủng hộ việc khôi phục SAT/ACT cũng không nói rằng điểm thi là yếu tố quyết định duy nhất. Họ đều nhấn mạnh rằng đây chỉ là một thành phần trong hồ sơ, đi cùng học bạ, độ khó môn học, bài luận, hoạt động và bối cảnh cá nhân.

Lập luận của phía ủng hộ test-optional cũng rất mạnh, và đó là lý do chính sách này chưa hề biến mất trên toàn quốc.

FairTest dẫn số liệu cho thấy hơn 2.000 cơ sở đào tạo hệ cử nhân đang ở trạng thái test-optional hoặc test-free. Tổ chức này cho rằng điểm số ở trung học phổ thông là chỉ báo tốt hơn về kết quả học đại học so với SAT/ACT. Nguồn 2 nhắc tới một nghiên cứu năm 2014 ở các trường không bắt buộc điểm thi: tỷ lệ tốt nghiệp gần như không khác biệt đáng kể giữa nhóm nộp điểm và nhóm không nộp điểm, trong khi GPA trung học cao lại có liên hệ mạnh với GPA ở đại học.

FairTest cũng cho rằng các kỳ thi chuẩn hóa có thể mang tính loại trừ vì liên quan đến khác biệt về điều kiện kinh tế và chủng tộc. Higher Ed Dive dẫn báo cáo năm 2020 của Brookings Institution cho thấy học sinh châu Á và da trắng thường có kết quả tốt hơn học sinh da đen và gốc Latino ở phần Toán của SAT. Từ góc nhìn này, việc yêu cầu SAT/ACT có thể làm tăng rào cản cho những nhóm vốn đã thiệt thòi về điều kiện học tập và cơ hội luyện thi.

Bên cạnh đó, sau phán quyết năm 2023 của Tòa án Tối cao Mỹ trong vụ Students for Fair Admissions v. Harvard, tranh luận về đa dạng trong tuyển sinh càng trở nên gay gắt. Higher Ed Dive dẫn phân tích của tổ chức phi lợi nhuận Class Action cho thấy tỷ lệ ghi danh của sinh viên da đen và Hispanic tại nhóm trường Ivy-Plus đã giảm sau phán quyết này. Phía ủng hộ test-optional lo ngại rằng nếu vừa không còn tuyển sinh có cân nhắc chủng tộc, vừa quay lại yêu cầu SAT/ACT, các trường elite có thể càng khó duy trì đa dạng.

Điểm đáng chú ý là ngay cả những học giả ủng hộ SAT/ACT cũng thừa nhận rằng không có một đáp án chung cho mọi trường. Theo John Friedman, câu trả lời nên phụ thuộc vào dữ liệu của từng đại học, thay vì sao chép máy móc theo Ivy League.

Nguồn 2 cho thấy bên cạnh tranh luận học thuật, yếu tố chính sách liên bang cũng đang tác động đến cuộc thảo luận về SAT/ACT.

Chính quyền Trump thể hiện lập trường ủng hộ yêu cầu thi chuẩn hóa trong tuyển sinh đại học. Vào tháng 2/2025, Bộ Giáo dục Mỹ khi đó đã ban hành hướng dẫn diện rộng, trong đó cảnh báo các trường không được loại bỏ bài thi chuẩn hóa như một cách gián tiếp để đạt mục tiêu về cân bằng chủng tộc hoặc gia tăng đa dạng. Tuy nhiên, hướng dẫn này sau đó đã bị tòa án bác bỏ.

Chính quyền này cũng từng đề xuất một “compact” để ưu tiên về tài trợ cho những cơ sở giáo dục chấp nhận các ưu tiên chính sách của liên bang, trong đó có việc yêu cầu mọi ứng viên bậc cử nhân phải thi một bài thi chuẩn hóa như SAT hoặc ACT. Nhưng theo Higher Ed Dive, không có trường nào trong 9 cơ sở ban đầu được mời tham gia chấp nhận đề xuất đó.

Điều này cho thấy lập trường chính trị của liên bang có thể tạo thêm áp lực hoặc khuyến khích, nhưng chưa đủ để khiến toàn bộ hệ thống đại học Mỹ quay về mô hình bắt buộc SAT/ACT. Cho đến thời điểm bài báo được đăng, sự thay đổi vẫn chủ yếu tập trung ở các trường top và một số đại học công lập lớn, chứ chưa lan rộng thành xu hướng thống nhất trên toàn quốc.

Đây là phần quan trọng nhất với phụ huynh và học sinh Việt Nam. Nếu chỉ đọc tin “Ivy League quay lại SAT”, nhiều gia đình sẽ vội kết luận rằng mọi hồ sơ du học Mỹ từ 2027 đều phải có SAT. Kết luận này không đúng theo những gì hai nguồn cung cấp.

Thứ nhất, cần tách rõ mục tiêu trường. Nếu học sinh nhắm tới nhóm trường siêu chọn lọc như Ivy League hoặc các trường top đã công bố khôi phục yêu cầu, SAT/ACT rõ ràng đang trở lại thành một phần quan trọng của chiến lược hồ sơ. Nhưng nếu danh sách trường trải rộng hơn, nhất là ngoài nhóm elite, thì vẫn còn rất nhiều lựa chọn test-optional hoặc test-free.

Thứ hai, “test-optional” không có nghĩa là điểm SAT vô dụng. Khi trường cho phép nộp hoặc không nộp điểm, học sinh cần cân nhắc điểm số của mình có giúp hồ sơ mạnh hơn không. Nguồn 2 đặc biệt nhấn mạnh khả năng một số học sinh có hoàn cảnh khó khăn đã tự làm yếu hồ sơ vì không nộp những điểm số thực ra có ích cho mình.

Thứ ba, đừng dùng tin về vài trường nổi tiếng để đại diện cho toàn bộ nước Mỹ. Truyền thông thường tập trung vào Ivy League vì đó là nhóm thu hút sự chú ý lớn nhất. Nhưng nếu xét trên toàn hệ thống, FairTest nói rằng hơn 90% trường vẫn giữ chính sách linh hoạt với kỳ tuyển sinh mùa thu 2027. Với học sinh Việt Nam, điều này có nghĩa là chiến lược nộp hồ sơ phải dựa trên danh sách trường cụ thể, không phải dựa trên tâm lý “ai cũng quay lại SAT”.

Thứ tư, cần hiểu đúng các thuật ngữ tuyển sinh để lên kế hoạch. Nếu nộp theo diện Early Action — tức nộp hồ sơ sớm và nhận kết quả sớm, nhưng nếu đỗ thường không bị ràng buộc phải nhập học — thì yêu cầu SAT/ACT của trường tại thời điểm nộp sớm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lịch ôn thi. Nếu nộp theo diện Regular Decision — tức đợt nộp hồ sơ thông thường, thường là vòng chính và muộn hơn — học sinh có thể có thêm thời gian thi lại hoặc hoàn thiện hồ sơ. Hai nguồn không đưa ra mốc hạn nộp cụ thể của từng trường, nên phụ huynh và học sinh không nên tự suy đoán mà cần kiểm tra trên website chính thức của từng nơi.

Cuối cùng, đừng nhầm các khái niệm thường gặp. Superscore là cách một số trường lấy điểm cao nhất của từng phần SAT/ACT qua nhiều lần thi để tạo thành điểm xét tuyển tốt nhất; hai nguồn lần này không đề cập trường nào áp dụng, nên không thể mặc định rằng trường nào cũng làm như vậy. Score Choice là quyền chọn gửi một số lần thi nhất định thay vì gửi toàn bộ; tương tự, hai nguồn không nêu chính sách của từng trường nên học sinh cần kiểm tra riêng. Điều quan trọng là: khi một trường yêu cầu SAT/ACT trở lại, cần đọc kỹ họ yêu cầu gửi điểm như thế nào, chứ không chỉ nhìn dòng “required” hay “optional”.

Từ hai nguồn tin, có thể rút ra một kết luận cân bằng hơn nhiều so với những gì tiêu đề giật mạnh trên mạng xã hội thường tạo ra.

Đúng là nhiều trường hàng đầu đã quay lại yêu cầu SAT/ACT, và xu hướng này đặc biệt rõ ở Ivy League cùng một số đại học nghiên cứu có tính cạnh tranh rất cao. Đúng là có những nghiên cứu cho thấy ở nhóm trường elite, điểm thi chuẩn hóa giúp đánh giá mức độ sẵn sàng học thuật tốt hơn chỉ nhìn GPA.

Nhưng đồng thời, cũng đúng là phần lớn đại học Mỹ vẫn chưa từ bỏ test-optional hoặc test-free cho mùa tuyển sinh thu 2027. Tranh luận về công bằng, đa dạng, khả năng dự báo thành tích học tập và quyền tiếp cận giáo dục vẫn còn rất mạnh. Ngay cả những người ủng hộ SAT/ACT cũng thừa nhận không phải trường nào cũng nên sao chép mô hình của Ivy League.

Với gia đình Việt Nam, cách tiếp cận khôn ngoan nhất không phải là hỏi “Mỹ còn cần SAT không?”, mà là hỏi chính xác hơn: “Những trường con định nộp trong kỳ fall 2027 đang yêu cầu gì, và SAT có giúp hồ sơ của con mạnh hơn không?” Khi đặt câu hỏi đúng, kế hoạch ôn thi và nộp hồ sơ mới thực sự hiệu quả.

Bài viết được tổng hợp từ các nguồn sau:

• Overwhelming Majority (90%) Of Colleges Remain Test Optional or Test Free for Fall 2027 Admission. Ivy Plus Schools Skew Narrative. (27/08/2026)
• Elite colleges are returning to the SAT and ACT. Will others follow? (10/08/2026)