Nhiều đại học Mỹ siết lại SAT, Brown chuẩn bị đổi lãnh đạo

Sau giai đoạn dịch COVID-19 khiến hàng loạt kỳ thi bị hủy, rất nhiều đại học Mỹ từng chuyển sang test-optional — tức là thí sinh được quyền chọn có nộp điểm SAT/ACT hay không. Chính sách này từng được xem là cách giảm áp lực cho học sinh trong bối cảnh việc thi cử bị gián đoạn.

Tuy nhiên, theo tổng hợp từ Compass Prep, đến giữa năm 2026, nhiều trường đại học cạnh tranh cao đã quay lại yêu cầu điểm SAT hoặc ACT. Xu hướng này đặc biệt rõ ở nhóm trường danh tiếng. Sau thông báo của Princeton vào tháng 10/2025 và các động thái tiếp theo của Yale, Columbia cùng nhiều trường khác, 7 trong 8 trường Ivy League đã quay lại hoặc sẽ quay lại yêu cầu nộp điểm chuẩn hóa.

Lý do các trường thường nhấn mạnh khi khôi phục yêu cầu này gồm 3 điểm chính:

• Xét tuyển toàn diện vẫn giữ nguyên: điểm thi chỉ là một phần trong hồ sơ, chứ không phải yếu tố duy nhất.
• Điểm SAT/ACT có ích trong dự đoán khả năng học tập: nhiều trường cho rằng đây là chỉ báo hữu ích về mức độ sẵn sàng học thuật của sinh viên.
• Yêu cầu rõ ràng có thể giúp giảm căng thẳng: thay vì để học sinh đoán xem “nên nộp hay không nộp”, trường đưa ra một chuẩn chung cho tất cả.

Điểm đáng chú ý là trong thời kỳ test-optional, nhiều trường chứng kiến số lượng hồ sơ tăng lên mạnh. Nhưng câu hỏi với họ không chỉ là hồ sơ có tăng hay không, mà là việc tăng đó có giúp tuyển được lớp sinh viên tốt hơn hoặc đa dạng hơn hay không. Sau nhiều chu kỳ tuyển sinh để phân tích dữ liệu, không ít trường đã đi đến kết luận rằng điểm thi vẫn có giá trị trong quyết định tuyển sinh.

Trong nhóm trường được Compass Prep theo dõi, một loạt đại học đã công bố mốc quay lại yêu cầu SAT/ACT.

Vanderbilt University thông báo ngày 23/7/2026 rằng sẽ trở lại chính sách yêu cầu điểm thi chuẩn hóa đối với sinh viên bậc cử nhân nhập học mùa thu 2029.

Columbia University thông báo ngày 12/6/2026 rằng Columbia College và Columbia Engineering sẽ yêu cầu điểm SAT hoặc ACT đối với cả ứng viên năm nhất lẫn chuyển trường, áp dụng từ chu kỳ tuyển sinh 2027–2028 cho khóa nhập học mùa thu 2028. Trường cũng cho biết những thí sinh gặp khó khăn trong việc đáp ứng yêu cầu này có thể xin miễn trừ khi nộp hồ sơ.

Yale University cập nhật ngày 27/5/2026 rằng sau khuyến nghị của hội đồng về tuyển sinh đại học Yale College, trường quay lại chính sách trước đại dịch: bắt buộc nộp SAT hoặc ACT, áp dụng cho lớp 2031 trở đi. Trước đó, từ năm 2024, Yale dùng chính sách test flexible — tức là linh hoạt chấp nhận nhiều loại kết quả khác nhau như SAT/ACT, điểm AP hoặc điểm IB. Nay Yale kết thúc mô hình này và quay về yêu cầu SAT/ACT trực tiếp.

Trong giải thích của Yale, trường cho biết điểm SAT/ACT là công cụ dự báo mạnh về kết quả học tập ở Yale và có bằng chứng cho thấy chúng ít bị thiên lệch hơn một số thành phần khác của hồ sơ. Yale cũng cho biết 90% ứng viên vốn đã nộp SAT hoặc ACT ngay cả khi trường cho phép linh hoạt.

Claremont McKenna College ngày 10/4/2026 cho biết dự định trở lại chính sách bắt buộc điểm thi cho chu kỳ tuyển sinh mùa thu 2028. Trường nói họ cân nhắc nhiều yếu tố, gồm việc bối cảnh tuyển sinh đã ổn định hơn, những thay đổi gần đây với ACT và SAT, cũng như khả năng tiếp cận địa điểm thi tại California đã được cải thiện.

University of Alabama từ thông báo cuối năm 2025 cho biết có lộ trình 2 bước: với học sinh bắt đầu nộp hồ sơ từ tháng 8/2026 để nhập học năm 2027, điểm SAT/ACT sẽ bắt buộc với những em có GPA trung học dưới 3.0; còn với học sinh nộp hồ sơ từ tháng 8/2027 để nhập học năm 2028, điểm thi chuẩn hóa sẽ bắt buộc với tất cả ứng viên.

Princeton University trước đó đã thông báo ngày 9/10/2025 rằng sẽ quay lại yêu cầu SAT/ACT cho tuyển sinh bậc cử nhân từ chu kỳ 2027–2028, áp dụng cho sinh viên nhập học mùa thu 2028.

Ở chiều ngược lại, không phải trường nào cũng quay về cùng một hướng. Pitzer College cho biết trường sẽ không sử dụng điểm SAT/ACT để đánh giá hồ sơ trong giai đoạn từ mùa thu 2022 đến 2027, và dự kiến chuyển sang test-optional cho học sinh nhập học mùa thu 2028. Cần phân biệt rõ: test-free là trường không dùng SAT/ACT trong đánh giá hồ sơ, kể cả khi học sinh có nộp; còn test-optional là học sinh có thể chọn nộp hoặc không nộp.

Nhìn tổng thể, xu hướng chung ở nhóm trường chọn lọc cao là quay lại tiêu chuẩn rõ ràng hơn với SAT/ACT, dù mức độ bắt buộc và thời điểm áp dụng có khác nhau giữa từng trường.

Bên cạnh thay đổi về chính sách kiểm tra đầu vào, một diễn biến khác trong giáo dục đại học Mỹ là biến động ở cấp lãnh đạo trường. Higher Ed Dive cho biết Chủ tịch Brown University, bà Christina Paxson, sẽ rời vị trí vào cuối năm học 2026–2027. Bà đã lãnh đạo Brown từ năm 2012, tức sẽ có tổng cộng 15 năm ở vị trí này khi rời nhiệm sở.

Theo thông tin từ Brown, hợp đồng của bà vốn được gia hạn đến tháng 6/2028, nhưng bà cho rằng đây là thời điểm phù hợp để một lãnh đạo mới tiếp quản. Nhà trường cũng đang chuẩn bị khởi động một quá trình hoạch định chiến lược cho tương lai, và hội đồng quản trị cho rằng việc tìm chủ tịch mới ngay lúc này sẽ giúp người kế nhiệm trực tiếp dẫn dắt giai đoạn nhiều năm sắp tới.

Brown cho biết sẽ tổ chức một cuộc tìm kiếm trên toàn quốc và có sự tham gia của cộng đồng trong trường để chọn ra chủ tịch thứ 20 của đại học này.

Việc chuyển giao này diễn ra sau một giai đoạn nhiều biến động. Dưới thời bà Paxson, Brown đã đi qua đại dịch, các đợt biểu tình trong khuôn viên trường liên quan đến chiến sự Israel–Hamas, cũng như những gián đoạn và đóng băng tài trợ nghiên cứu từ liên bang.

Higher Ed Dive nhấn mạnh rằng công việc của một hiệu trưởng/chủ tịch đại học ở Mỹ hiện phức tạp hơn nhiều so với trước đây, nhất là tại các trường tốp đầu. Những người lãnh đạo này phải xử lý cùng lúc áp lực học thuật, chính trị, biểu tình sinh viên, điều tra từ chính phủ và bài toán tài chính. Người kế nhiệm ở Brown vì thế nhiều khả năng vẫn sẽ phải đối mặt với những thách thức tương tự.

Diễn biến ở Brown cho thấy một thực tế quan trọng: tuyển sinh đại học Mỹ hiện không chỉ là câu chuyện hồ sơ của từng học sinh, mà còn chịu ảnh hưởng mạnh từ môi trường chính trị và xã hội.

Tại Brown, mức độ ủng hộ của sinh viên với bà Paxson đã biến động mạnh qua các năm. Theo các khảo sát hằng năm của báo sinh viên Brown Daily Herald được Higher Ed Dive dẫn lại, mức ủng hộ cao nhất được ghi nhận vào mùa thu 2017, khi 62% sinh viên đại học tham gia khảo sát nói rằng họ ủng hộ hoặc rất ủng hộ bà. Thời điểm đó, Brown triển khai sáng kiến loại bỏ các khoản vay khỏi gói hỗ trợ tài chính cho sinh viên bậc cử nhân bắt đầu từ năm học 2018–2019.

Sau đó, Brown tiếp tục có các biện pháp tăng khả năng chi trả, trong đó có việc miễn học phí cho các gia đình có thu nhập từ 125.000 USD/năm trở xuống vào năm 2021.

Tuy nhiên, mức ủng hộ với bà Paxson giảm mạnh xuống 16% vào mùa xuân 2024, trong bối cảnh làn sóng biểu tình bùng nổ trên nhiều campus Mỹ vì chiến sự Israel–Hamas. Tại Brown, sinh viên dựng lều trong trường và kêu gọi nhà trường thoái vốn khỏi các công ty có liên hệ với Israel. Ban lãnh đạo Brown đã đồng ý xem xét một đề xuất thoái vốn để chấm dứt khu lều trại, nhưng cuối cùng hội đồng quản trị bác đề xuất này vào tháng 10/2024.

Năm tiếp theo, chính quyền Trump được cho là đã lên kế hoạch đình chỉ hơn 500 triệu USD tiền tài trợ nghiên cứu liên bang của Brown liên quan đến các cáo buộc về bài Do Thái trong khuôn viên trường. Bà Paxson cho biết bà đã đồng ý gia hạn hợp đồng sau mốc tháng 6/2026 một phần để giúp trường vượt qua giai đoạn đóng băng này.

Sau đó, Brown đạt được thỏa thuận để khôi phục quyền tiếp cận nguồn tài trợ nghiên cứu liên bang. Theo Higher Ed Dive, thỏa thuận bao gồm việc Brown đồng ý chi 50 triệu USD cho các chương trình phát triển lực lượng lao động tại bang Rhode Island và cung cấp cho chính quyền Trump dữ liệu tuyển sinh chi tiết, cùng một số biện pháp khác.

Đến mùa xuân 2026, mức ủng hộ với bà Paxson đã tăng trở lại lên gần 38%. Bà cũng nói rằng dù môi trường liên bang vẫn biến động với tất cả các trường đại học, Brown đang tiếp tục nhận các khoản tài trợ lớn cho nghiên cứu tiên phong.

Những con số và sự kiện này cho thấy các trường đại học hàng đầu của Mỹ đang vận hành trong một môi trường nhiều rủi ro hơn trước: vừa phải giữ chuẩn học thuật, vừa phải xử lý khủng hoảng chính trị, tài trợ và truyền thông. Đây là bối cảnh quan trọng để hiểu vì sao các trường ngày càng muốn có những công cụ tuyển sinh rõ ràng, nhất quán hơn — trong đó có việc quay lại yêu cầu SAT/ACT.

Đây là phần quan trọng nhất với phụ huynh và học sinh Việt Nam đang chuẩn bị du học Mỹ.

Thứ nhất, đừng mặc định rằng nước Mỹ đang đi theo hướng “không cần SAT nữa”. Thực tế từ các nguồn trên cho thấy điều ngược lại ở nhiều trường cạnh tranh cao: SAT/ACT đang trở lại, đặc biệt ở nhóm đại học danh tiếng. Nếu mục tiêu của học sinh là các trường top, việc chuẩn bị thi chuẩn hóa vẫn rất cần thiết.

Thứ hai, test-optional không có nghĩa là điểm thi mất giá trị. Trong nhiều năm qua, không ít học sinh và gia đình hiểu test-optional theo nghĩa “khỏi cần thi”. Nhưng khi nhiều trường lần lượt quay lại yêu cầu điểm, thông điệp hiện khá rõ: các trường vẫn xem SAT/ACT là dữ liệu hữu ích. Ngay cả khi một trường chưa bắt buộc, học sinh cũng nên đọc kỹ hướng dẫn tuyển sinh của từng nơi thay vì chỉ nhìn vào nhãn “optional”.

Thứ ba, mỗi trường có thể dùng một mô hình khác nhau, nên học sinh cần phân biệt chính xác thuật ngữ:

• Test-optional: được chọn nộp hoặc không nộp SAT/ACT.
• Test-required: bắt buộc phải có SAT/ACT.
• Test-free: trường không dùng SAT/ACT để đánh giá hồ sơ.
• Test flexible: trường cho phép thay SAT/ACT bằng các kết quả khác, như AP hoặc IB, như Yale từng áp dụng trước khi quay lại yêu cầu SAT/ACT.

Thứ tư, với học sinh Việt Nam, một chính sách rõ ràng đôi khi lại dễ lên kế hoạch hơn. Khi trường yêu cầu SAT/ACT, học sinh biết mình cần chuẩn bị gì và từ khi nào. Ngược lại, trong giai đoạn test-optional, nhiều em rơi vào tình trạng phân vân: điểm bao nhiêu thì nên nộp, điểm nào thì nên giữ lại, có bị bất lợi nếu không nộp hay không. Chính Compass Prep cũng cho rằng việc khôi phục yêu cầu điểm thi giúp xóa bớt vùng mơ hồ đó.

Thứ năm, bối cảnh chính trị và lãnh đạo của trường cũng có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm du học. Tin tức về Brown không trực tiếp thay đổi điều kiện tuyển sinh trong bài nguồn, nhưng nó nhắc phụ huynh và học sinh rằng chọn trường không chỉ là chọn thứ hạng. Một trường có thể đang trong giai đoạn đổi lãnh đạo, tái hoạch định chiến lược, xử lý biểu tình, hoặc đối mặt với áp lực từ chính phủ liên bang. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến môi trường học tập, nghiên cứu và đời sống sinh viên quốc tế.

Vì vậy, khi lập danh sách trường, học sinh Việt Nam nên theo dõi đồng thời ba lớp thông tin: chính sách tuyển sinh, hỗ trợ tài chính và bối cảnh vận hành của trường.

Từ các diễn biến trên, cách tiếp cận thực tế nhất là chuẩn bị hồ sơ theo hướng linh hoạt nhưng không chủ quan.

• Theo dõi chính sách của từng trường mỗi năm: cùng là trường top nhưng mốc áp dụng có thể khác nhau. Columbia, Yale, Princeton, Vanderbilt hay Claremont McKenna không công bố theo cùng một lịch.
• Nếu đang học lớp 10–11 và nhắm trường chọn lọc cao, nên lên kế hoạch thi SAT/ACT sớm: điều này giúp tránh bị động nếu trường mục tiêu đột ngột quay lại yêu cầu điểm.
• Đừng chỉ dựa vào một xu hướng chung: có trường quay lại test-required, có trường giữ test-free hoặc test-optional. Danh sách trường cần được rà soát riêng từng nơi.
• Hiểu rằng xét tuyển vẫn là holistic admission — tức xét tuyển toàn diện: trường không nhìn duy nhất vào SAT/ACT mà còn xem điểm học bạ, độ khó chương trình học, hoạt động, bài luận, thư giới thiệu và bối cảnh cá nhân. Nhưng “toàn diện” không đồng nghĩa với “điểm thi không còn quan trọng”.
• Cập nhật tin tức về nhà trường, không chỉ về đầu vào: trường hợp Brown cho thấy thay đổi lãnh đạo, tranh cãi trong campus và vấn đề tài trợ nghiên cứu đều là những yếu tố đáng quan tâm với gia đình có kế hoạch đầu tư lớn cho du học Mỹ.

Nếu phải rút ra một kết luận ngắn gọn, thì đó là: kỳ nộp hồ sơ vào đại học Mỹ đang bước sang giai đoạn ít “mơ hồ” hơn về SAT/ACT, nhưng lại nhiều biến động hơn về môi trường chính sách và lãnh đạo. Với học sinh Việt Nam, chiến lược an toàn nhất vẫn là chuẩn bị học thuật chắc, có điểm thi sẵn nếu cần, và theo dõi thật sát thông báo chính thức của từng trường trong danh sách ứng tuyển.

Bài viết được tổng hợp từ các nguồn sau:

• Brown University president to step down in 2027 (04/08/2026)
• Testing Policies in the Spotlight (24/07/2026)