Chính sách SAT/ACT 2026: Mỹ siết lại, nhưng chưa đồng loạt

Mùa tuyển sinh đại học Mỹ đang bước vào một giai đoạn mới: vai trò của SAT và ACT trở nên rõ ràng hơn so với thời kỳ sau dịch, nhưng đồng thời cũng phức tạp hơn vì mỗi trường dùng điểm theo cách khác nhau.

Theo tổng hợp từ các nguồn, nhiều trường đã quay lại yêu cầu nộp điểm chuẩn hóa hoặc tăng mức nhấn mạnh vào SAT/ACT trong xét tuyển. Trong năm qua, danh sách này có thêm Auburn University, Claremont McKenna College, Mercer University, Princeton University, University of Alabama và Vanderbilt University, dù thời điểm áp dụng và phạm vi áp dụng không hoàn toàn giống nhau.

Ở chiều ngược lại, một thực tế rất quan trọng là phần lớn các trường vẫn tiếp tục giữ chính sách test-optional hoặc test-free. Test-optional nghĩa là học sinh được quyền chọn có nộp SAT/ACT hay không; hồ sơ vẫn được xem xét nếu không có điểm. Test-free nghĩa là trường không dùng SAT/ACT trong tuyển sinh, kể cả khi học sinh có điểm cũng không tính đến. Nguồn từ FairTest nhấn mạnh rằng đại đa số trường cho kỳ tuyển sinh mùa thu 2026 vẫn thuộc một trong hai nhóm này.

Nói cách khác, thị trường không đi theo một hướng duy nhất. Một số trường top và một số đại học công lập lớn đang quay lại với yêu cầu điểm số. Nhưng đồng thời, hàng trăm trường khác vẫn duy trì sự linh hoạt. Vì vậy, câu hỏi với học sinh Việt Nam không còn đơn giản là “có cần thi SAT không”, mà là trường nào cần, trường nào khuyến khích, và ở đâu điểm số thực sự giúp hồ sơ mạnh hơn.

Danh sách các trường đang yêu cầu SAT/ACT hiện đã khá dài, trải từ nhóm cực kỳ cạnh tranh đến các đại học công lập tuyển số lượng lớn. Theo nguồn Compass, nhóm này gồm nhiều tên tuổi nổi bật như Harvard, Stanford, MIT, Yale, Brown, Cornell, Dartmouth, Columbia, UPenn, Johns Hopkins, Georgetown, Georgia Tech, Purdue, Ohio State, University of Florida, University of Texas at Austin, University of Georgia, Florida State, University of Miami, Auburn, University of Tennessee, University of Alabama và nhiều học viện quân sự của Mỹ.

Tuy nhiên, phụ huynh và học sinh cần lưu ý: “test required” không phải lúc nào cũng giống nhau. Có trường yêu cầu với tất cả ứng viên ngay lập tức; có trường công bố áp dụng từ một mùa tuyển sinh sau; cũng có nơi chỉ yêu cầu với một số nhóm học sinh, chương trình hoặc campus nhất định.

• Princeton University sẽ yêu cầu SAT/ACT bắt đầu từ chu kỳ tuyển sinh vào mùa thu 2028.
• Columbia University cũng áp dụng yêu cầu này từ chu kỳ mùa thu 2028.
• Claremont McKenna College dự định quay lại yêu cầu điểm với sinh viên nhập học mùa thu 2028.
• University of Alabama có lộ trình theo giai đoạn: với kỳ mùa thu 2027, trường yêu cầu điểm cho ứng viên có GPA dưới 3.0; từ mùa thu 2028 trở đi, tất cả ứng viên đều phải nộp điểm.
• University of Miami đã khôi phục chính sách yêu cầu điểm cho ứng viên mùa thu 2026.
• Carnegie Mellon University yêu cầu điểm, nhưng có khác biệt giữa các trường thành viên: School of Computer Science chỉ chấp nhận SAT/ACT; một số trường khác cho phép dùng AP, IB, A-Level hoặc French Baccalaureate thay thế; riêng College of Fine Arts vẫn test-optional nhưng yêu cầu portfolio hoặc audition.
• The Cooper Union chỉ yêu cầu SAT/ACT với ứng viên vào School of Engineering; Architecture và Art hiện vẫn test-optional.
• Harvard College cho biết trong những trường hợp đặc biệt khi SAT/ACT không thể tiếp cận được, ứng viên có thể nộp các kết quả khác như AP, IB, GCSE/A-Level hoặc kỳ thi tốt nghiệp quốc gia.

Điểm quan trọng ở đây là phụ huynh không nên chỉ nhìn tiêu đề “có yêu cầu” hay “không yêu cầu”. Cần đọc rất kỹ xem yêu cầu đó áp dụng cho niên khóa nào, nhóm ngành nào, loại học sinh nào và có ngoại lệ nào không.

Một ngộ nhận phổ biến là khi trường theo chính sách test-optional thì SAT/ACT gần như không còn quan trọng. Các nguồn cho thấy điều này không đúng.

Nhiều trường không bắt buộc nộp điểm, nhưng dùng các cách diễn đạt như recommend (khuyến nghị), encourage (khuyến khích) hoặc strongly prefer (ưu tiên mạnh) việc nộp điểm khi có sẵn. Một số nơi chỉ yêu cầu điểm cho học bổng, cho một số ngành, một số campus hoặc một số nhóm ứng viên. Điều đó cho thấy SAT/ACT tại nhiều trường vẫn là một phần có giá trị trong đánh giá hồ sơ toàn diện.

Holistic admission, hay xét tuyển toàn diện, là cách nhiều trường Mỹ đánh giá học sinh dựa trên nhiều yếu tố cùng lúc: điểm học bạ, độ khó của chương trình học, bài luận, hoạt động ngoại khóa, thư giới thiệu, hoàn cảnh cá nhân và có thể cả SAT/ACT. Khi một trường nói vẫn giữ holistic admission, điều đó không có nghĩa SAT/ACT vô nghĩa; nó chỉ có nghĩa điểm thi là một mảnh ghép, không phải yếu tố duy nhất.

Compass nhận định rằng số học sinh đi thi đang tăng trở lại. Khi nhiều trường cạnh tranh cao đã yêu cầu nộp điểm, những học sinh có điểm tốt thường không chỉ dùng điểm đó cho các trường bắt buộc, mà còn nộp cho cả các trường test-optional để tăng sức nặng cho hồ sơ. Lợi thế của việc có điểm là bạn có thêm quyền lựa chọn chiến lược thay vì bị động.

Nguồn này cũng lưu ý rằng thống kê tại một số trường cạnh tranh cho thấy nhóm nộp điểm có xác suất trúng tuyển cao hơn nhóm không nộp điểm, thậm chí có nơi cao hơn gấp đôi. Nhưng cần hiểu đúng: điều đó không có nghĩa cứ nộp điểm là chắc chắn lợi thế lớn. Học sinh có điểm cao thường cũng có GPA mạnh và thành tích học thuật tốt hơn, nên điểm thi chỉ là một phần phản ánh hồ sơ mạnh sẵn có. Dù vậy, trong môi trường tuyển sinh cạnh tranh, SAT/ACT vẫn có thể là cách để học sinh tự phân biệt mình với số đông.

Một trong những hệ quả lớn nhất của thời kỳ test-optional là phụ huynh và học sinh rất dễ đọc sai dữ liệu.

Các bảng điểm 25th–75th percentile mà nhiều website công bố cho biết 50% học sinh đã nộp điểm và trúng tuyển nằm trong khoảng nào. Đây không phải điểm chuẩn, không phải mức tối thiểu và cũng không phải “nếu thấp hơn thì khỏi nộp”. Compass nhấn mạnh rằng các khoảng này đã bị đẩy lên cao trong thời kỳ hậu dịch vì chỉ một phần học sinh chọn gửi điểm, thường là những bạn có kết quả tốt hơn.

Ví dụ từ bảng dữ liệu của Compass cho thấy nhóm trường rất cạnh tranh hiện có dải SAT giữa khá cao: Harvard 1510–1580, Stanford 1520–1570, MIT 1520–1570, UPenn 1510–1570, Johns Hopkins 1530–1570, Yale 1470–1560, Princeton 1490–1560, Brown 1470–1550, Cornell 1490–1550, Dartmouth 1440–1550, Georgia Tech 1370–1530, Georgetown 1410–1530, University of Florida 1330–1470, Purdue 1220–1470, Ohio State 1300–1440.

Nhưng chính Compass cũng cảnh báo không nên xem đó là ngưỡng cắt. Nếu học sinh không nộp điểm chỉ vì thấp hơn một chút so với dải giữa, có thể vô tình mắc lỗi chiến lược. Trong bài phân tích, Compass cho rằng ở nhiều trường cạnh tranh, việc không nộp điểm có thể khiến người đọc hồ sơ suy đoán rằng điểm thật còn thấp hơn nữa. Nguồn này dẫn nghiên cứu cho thấy ở một số nơi, các điểm bị giữ lại thường thấp hơn mức trung bình của trường khoảng 100–150 điểm SAT. Vì vậy, xu hướng tư vấn đang dần chuyển sang hướng nếu phân vân, nên nghiêng về phía nộp điểm.

Tuy nhiên, Compass cũng không đưa ra một quy tắc áp dụng cho mọi trường. Có những trường siêu chọn lọc, nơi cán bộ tuyển sinh biết sẵn phần lớn ứng viên sẽ bị loại và họ tìm lý do để nhận ai đó; trong bối cảnh ấy, một điểm SAT hơi thấp hơn median nhưng vẫn tốt có thể vẫn đóng vai trò xác nhận năng lực học thuật. Ngược lại, có những trường ít chọn lọc hơn nhưng đang rất muốn nâng vị thế, nên có thể nhạy cảm hơn với thống kê điểm trung bình công bố.

Kết luận thực tế là: quyết định gửi điểm phải dựa trên từng trường cụ thể, chứ không nên chỉ nhìn một con số trên mạng rồi áp dụng cho toàn bộ danh sách trường.

Đây là phần quan trọng nhất với gia đình Việt Nam. Từ các nguồn trên, có thể rút ra một số ý nghĩa rất thực tế.

Thứ nhất, nếu nhắm tới nhóm trường cạnh tranh cao, nên chuẩn bị tâm thế có điểm SAT hoặc ACT. Danh sách trường đã yêu cầu điểm hiện bao gồm nhiều cái tên mà học sinh Việt Nam thường nhắm tới như Harvard, Stanford, MIT, Yale, Brown, Cornell, Dartmouth, UPenn, Johns Hopkins, Georgetown, Georgia Tech, Purdue, UT Austin, University of Florida hay Ohio State. Nếu mục tiêu nằm trong nhóm này, chiến lược “không thi để đỡ áp lực” ngày càng rủi ro hơn.

Thứ hai, kể cả khi nộp vào trường test-optional, có điểm tốt vẫn giúp bạn có thêm lựa chọn. Học sinh Việt Nam thường đến từ các hệ học khác nhau: chương trình Việt Nam, song ngữ, quốc tế, AP, IB, A-Level. SAT/ACT có thể đóng vai trò như một thước đo chung để trường Mỹ đọc hồ sơ dễ hơn, nhất là khi họ không quen cách chấm điểm và phân hóa của từng trường phổ thông tại Việt Nam.

Thứ ba, cần đặc biệt cẩn thận với các ngành hoặc trường có quy định riêng. Nếu bạn định học Computer Science, Engineering, Fine Arts hoặc nhắm học bổng thành tích, hãy kiểm tra kỹ vì có trường test-optional cho tuyển sinh chung nhưng lại yêu cầu hoặc khuyến nghị điểm cho ngành hay học bổng. Nguồn 2 nêu rõ điều này xảy ra ở một số trường.

Thứ tư, đừng so điểm của mình với median trên mạng một cách máy móc. Một bạn SAT 1450 có thể yếu nếu so với Johns Hopkins, nhưng lại rất cạnh tranh ở nhiều trường công lập tốt. Ngay cả ở trường top, điểm thấp hơn khoảng giữa công bố chưa chắc đã là lý do phải giấu điểm. Điều quan trọng là đặt điểm của mình vào đúng bối cảnh: trường nào, ngành nào, hồ sơ còn gì khác đi kèm.

Thứ năm, nên lên kế hoạch sớm hơn trước. Vì chính sách đang thay đổi nhanh, gia đình không nên đợi đến lớp 12 mới kiểm tra yêu cầu. Nếu một trường công bố áp dụng từ mùa thu 2028, điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến lứa học sinh nào đang chuẩn bị hồ sơ ngay từ bây giờ. Thi sớm cũng tạo điều kiện để dùng các chiến lược như Superscore và Score Choice. Superscore là cách một trường lấy điểm cao nhất của từng phần từ nhiều lần thi SAT hoặc ACT để ghép thành tổng điểm tốt nhất. Score Choice là quyền chọn gửi những lần thi nào tới trường, nếu trường cho phép. Hai khái niệm này rất hữu ích với học sinh Việt Nam vì có thể giảm áp lực “phải đạt đỉnh trong một lần thi duy nhất”.

Thứ sáu, SAT không thay thế được toàn bộ hồ sơ. Những nguồn trên đều cho thấy Mỹ vẫn duy trì xét tuyển toàn diện. Điểm thi có thể giúp xác nhận năng lực học thuật, nhưng không thể bù cho bài luận yếu, hoạt động thiếu chiều sâu hay danh sách trường chọn sai.

Trong bối cảnh chính sách thay đổi liên tục, điều gia đình cần theo dõi không chỉ là “có cần SAT hay không”, mà là toàn bộ ngôn ngữ tuyển sinh của từng trường.

• Kiểm tra chính sách chính thức của từng trường mỗi năm, vì cùng một trường có thể đổi từ test-optional sang test-required hoặc ngược lại theo từng mùa tuyển sinh.
• Đọc kỹ phạm vi áp dụng: toàn trường hay chỉ một số khoa, một số chương trình, một số nhóm ứng viên.
• Xem điểm có liên quan đến học bổng hay không: có trường test-optional cho admission nhưng vẫn cần hoặc khuyến nghị SAT/ACT cho merit scholarship, tức học bổng thành tích.
• Theo dõi mốc nộp hồ sơ. Nếu trường có nhiều vòng nộp, gia đình cần phân biệt Early Action và Regular Decision. Early Action là nộp sớm và thường nhận kết quả sớm hơn, nhưng ở nhiều trường học sinh không bị ràng buộc phải nhập học nếu được nhận. Regular Decision là vòng nộp thông thường, muộn hơn, cạnh tranh trong bối cảnh lượng hồ sơ đã rất lớn. Nguồn lần này không đưa mốc thời gian cụ thể của từng trường, nên khi chọn vòng nộp, gia đình cần kiểm tra trực tiếp trên website trường.
• Xem xu hướng của trường, không chỉ câu chữ. Một trường có thể vẫn ghi test-optional, nhưng nếu liên tục nói rằng điểm số giúp chứng minh mức độ sẵn sàng học thuật, đó là tín hiệu đáng chú ý.

Tóm lại, điều nổi bật nhất từ ba nguồn là: nước Mỹ không quay lại hoàn toàn thời kỳ mọi trường đều bắt buộc SAT/ACT, nhưng cũng đã rời xa giai đoạn “điểm thi gần như không còn quan trọng”. Với học sinh Việt Nam, lựa chọn khôn ngoan nhất hiện nay thường không phải là bỏ qua SAT từ đầu, mà là chuẩn bị để có điểm, rồi quyết định nộp như thế nào theo từng trường. Trong một hệ thống ngày càng ít nhị phân và nhiều sắc thái, sự chủ động và hiểu đúng chính sách sẽ là lợi thế lớn hơn rất nhiều so với việc chạy theo tin đồn trên mạng.

Bài viết được tổng hợp từ các nguồn sau:

• Requirements, Recommendations, and Realities (29/07/2026)
• SAT and ACT Policies and Score Ranges for Popular Colleges and Universities (02/07/2026)
• Overwhelming Majority of Schools Remain Test Optional or Test Free for Fall 2026 Admission (04/09/2025)