Lộ trình tự học SAT tại nhà 12 tuần, 0 đồng: tuần nào học gì

Được, với điều kiện. Digital SAT có đề luyện chính thức miễn phí, có chấm điểm và lời giải trên Bluebook — điều nhiều kỳ thi khác không có, nên tự học SAT khả thi hơn hẳn. Nhưng tự học chỉ chạy khi đủ ba điều:

• Đọc được đoạn văn học thuật tiếng Anh ngắn mà không phải tra từ liên tục. Mỗi câu Reading & Writing đi kèm một đoạn văn; đọc chưa trôi thì việc cần làm trước là tiếng Anh, chưa phải SAT.
• Giữ được 5–10 giờ mỗi tuần trong suốt lộ trình. Tự học thường dừng vì đứt nhịp hơn là vì thiếu kiến thức.
• Chịu tự chữa bài: đọc lời giải câu sai và tự tìm ra mình sai ở bước nào. Ai cần người giải thích lại nhiều lần thì xem mục Khi nào nên cần giáo viên ở cuối bài.

Lộ trình dài hay ngắn phụ thuộc điểm xuất phát, nên mọi thứ dưới đây bắt đầu từ một con số thật: làm một đề Digital SAT miễn phí có chấm điểm trước, rồi đọc tiếp.

Lộ trình chuẩn trong bài là 12 tuần, khoảng 10 giờ mỗi tuần. Có hai thứ cần chỉnh trước khi bắt đầu.

Theo quỹ giờ:

Theo điểm của đề tuần 1:

• Dưới 1000: đi lịch 20 tuần dù có nhiều giờ hơn, dùng giờ dư để đọc tiếng Anh mỗi ngày. Học kỹ Standard English Conventions và Algebra — hai mảng có quy tắc rõ và là nền cho các mảng còn lại.
• 1000–1250: đi đủ lịch, học hết các dạng ở tuần 2–5 kể cả dạng chưa sai trong đề tuần 1 — một đề chưa đủ câu để lộ ra mọi lỗ hổng.
• 1250–1400: ở tuần 2–5 chỉ học các dạng đã sai, bỏ qua dạng làm đúng hết; dồn thời gian tiết kiệm được sang tuần 7–10 và câu khó ở module 2.
• Từ 1400: phần điểm còn thiếu nằm ở ít câu và ở thời gian. Xem SAT 1400 và 1500 được sai bao nhiêu câu để biết khoảng cách còn lại, và thay một phần tuần 2–5 bằng đề đầy đủ.

Không cần mua gì để đi hết 12 tuần. Năm nguồn dưới đây, theo thứ tự sẽ dùng:

Nên tránh: sách và PDF của SAT giấy trước 2023 (định dạng, độ dài đoạn văn và phần Math đã khác), và các bộ đề "dự đoán" không rõ người soạn. Muốn thêm sách in: sách SAT nên đọc theo trình độ.

Digital SAT có hai phần, mỗi phần bốn mảng kiến thức, cộng lại 30 dạng câu. Lộ trình đi hết 8 mảng một vòng, đo lại, rồi quay về những dạng yếu nhất.

Thứ tự mảng dựa trên đặc tả Digital SAT của College Board: trong phần Math, Algebra và Advanced Math mỗi mảng chiếm khoảng 35% số câu, hai mảng còn lại khoảng 15%, nên hai mảng lớn học trước. Phần Reading & Writing bắt đầu bằng Standard English Conventions vì mảng này có quy tắc hữu hạn và tự kiểm tra được đúng sai — hợp với tuần đầu tự học.

Làm một đề Digital SAT đầy đủ miễn phí trên sattest trong một buổi, đúng điều kiện thi thật: hai module Reading & Writing (27 câu, 32 phút mỗi module) rồi hai module Math (22 câu, 35 phút mỗi module), tổng 2 giờ 14 phút. Không dừng giữa chừng, không tra cứu — con số của tuần này phải là điểm thật.

Sau khi nộp, ghi lại ba thứ: tổng điểm, điểm từng phần, và 3 dạng câu sai nhiều nhất trong báo cáo chủ điểm. Thời gian còn lại của tuần dùng để đọc lời giải toàn bộ câu sai, chưa học thêm gì khác.

Nếu làm đề PDF và chỉ có số câu đúng, dùng công cụ tính điểm SAT để đổi ra thang 1600.

Mỗi tuần một mảng Reading & Writing và một mảng Math. Với từng dạng: đọc bài giảng (HOCSAT Learn hoặc Khan Academy), làm câu luyện theo kỹ năng trên Khan Academy, ghi mọi câu sai vào sổ lỗi. Cuối tuần làm một lượt câu trộn của hai mảng, có tính giờ. Dạng nào chưa có bài trên HOCSAT Learn thì bài chỉ ghi tên — học dạng đó bằng Khan Academy.

Tuần 2

Standard English Conventions (khoá trên HOCSAT Learn, 2 dạng):

• Boundaries — dấu câu ở ranh giới câu và mệnh đề — Cấu trúc câu (gói Learn)
• Form, Structure, and Sense — hoà hợp chủ ngữ – động từ, thì, đại từ — Hoà hợp chủ ngữ – động từ (học thử miễn phí)

Cùng khoá còn có các bài đại từ, thì động từ, cấu trúc song song, bổ ngữ và dấu câu.

Algebra (khoá trên HOCSAT Learn, 5 dạng):

• Phương trình bậc nhất một ẩn
• Hàm số bậc nhất — Hàm số bậc nhất (học thử miễn phí)
• Phương trình bậc nhất hai ẩn
• Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn
• Bất phương trình bậc nhất

Công thức cần thuộc của cả năm dạng nằm ở mục Algebra trong bảng công thức SAT Math.

Tuần 3

Expression of Ideas (khoá trên HOCSAT Learn, 2 dạng):

• Transitions — từ nối — Từ nối (học thử miễn phí)
• Rhetorical Synthesis — chọn câu từ ghi chú của học sinh — Ghi chú học sinh (gói Learn)

Advanced Math (khoá trên HOCSAT Learn, 3 dạng):

• Biểu thức tương đương — Đa thức và biểu thức hữu tỷ (gói Learn)
• Phương trình phi tuyến một ẩn và hệ phương trình — Phương trình và hàm số bậc hai (gói Learn)
• Hàm số phi tuyến — Luỹ thừa và hàm số mũ (học thử miễn phí)

Tuần 4

Craft and Structure (khoá trên HOCSAT Learn, 3 dạng):

• Words in Context — từ trong ngữ cảnh — Từ trong ngữ cảnh (học thử miễn phí)
• Text Structure and Purpose — cấu trúc và mục đích đoạn văn — Cấu trúc và mục đích văn bản (gói Learn)
• Cross-Text Connections — liên hệ hai đoạn văn — Liên hệ hai văn bản (gói Learn)

Problem-Solving and Data Analysis (khoá trên HOCSAT Learn, 7 dạng):

• Tỷ số, tốc độ, tỷ lệ thức và đơn vị — Tỷ số và tỷ lệ thức (học thử miễn phí)
• Phần trăm
• Dữ liệu một biến: phân phối, trung bình, trung vị, độ phân tán — Thống kê (gói Learn)
• Dữ liệu hai biến: mô hình và biểu đồ phân tán
• Xác suất và xác suất có điều kiện — Xác suất (gói Learn)
• Suy luận từ mẫu và biên sai số
• Đánh giá kết luận thống kê

Tuần 5

Information and Ideas (khoá trên HOCSAT Learn, 4 dạng):

• Central Ideas and Details — ý chính và chi tiết — Ý chính và chi tiết (học thử miễn phí)
• Inferences — suy luận — Suy luận (gói Learn)
• Command of Evidence (văn bản) — dẫn chứng củng cố hoặc làm yếu — Dẫn chứng: củng cố và làm yếu (gói Learn)
• Command of Evidence (số liệu) — đọc bảng và biểu đồ — Dẫn chứng từ số liệu (gói Learn)

Geometry and Trigonometry (khoá trên HOCSAT Learn, 4 dạng):

• Diện tích và thể tích — Diện tích và thể tích (gói Learn)
• Đường thẳng, góc và tam giác — Tam giác (học thử miễn phí)
• Tam giác vuông và lượng giác
• Đường tròn — Hình tròn (gói Learn)

Làm một đề đầy đủ chưa làm bao giờ — trong kho đề sattest hoặc một đề luyện trên Bluebook — cùng điều kiện như tuần 1. So với tuần 1 theo từng phần và từng mảng, không chỉ tổng điểm:

• Mảng nào đã hết sai, mảng nào vẫn sai như cũ.
• Câu sai vì không biết, hay vì hết giờ và đọc nhầm.

Từ đó lập danh sách dạng yếu cho tuần 7–10, xếp theo số câu sai. Đã có tài khoản và làm đề trên sattest thì Cố vấn lộ trình học xếp danh sách này tự động từ các đề đã làm và mục tiêu điểm.

Điểm tuần 6 chưa nhích không có nghĩa lộ trình hỏng: tuần 2–5 mới là lượt học đầu, tuần 7–10 mới là lúc sửa. Nhưng nếu nhiều câu sai vì hết giờ, đưa luyện tốc độ lên sớm ngay từ tuần 7.

Mỗi tuần lấy 2 dạng đứng đầu danh sách, nếu được thì một dạng Reading & Writing và một dạng Math:

1. Học lại bài của dạng đó (link ở mục tuần 2–5), lần này đọc kỹ phần bẫy và lý do các đáp án sai bị loại.
2. Làm thêm câu của riêng dạng đó trên Khan Academy ở mức khó cao nhất mà vẫn làm đúng được quá nửa.
3. Hai lượt luyện tính giờ đúng kích thước module: 27 câu trong 32 phút cho Reading & Writing, 22 câu trong 35 phút cho Math.
4. Cập nhật sổ lỗi; dạng nào hai tuần liền không còn sai thì gạch khỏi danh sách.

Khi lỗi còn lại chủ yếu là hết giờ và đọc nhầm, học chiến thuật thay vì thêm kiến thức: thứ tự làm câu và quản lý thời gian (gói Learn), phương pháp loại trừ (gói Learn), và tập dùng Desmos có sẵn trong Bluebook cho phần Math.

Tuần 11: một đề đầy đủ (Bluebook hoặc sattest), chữa trong hai ngày. Đây là điểm gần ngày thi nhất — dùng nó để quyết định giữ đợt thi đã đăng ký hay lùi sang đợt sau.

Tuần 12: đầu tuần làm đề cuối, những ngày sau chỉ ôn sổ lỗi, bảng công thức và từ vựng. Kiểm tra thiết bị và tài khoản Bluebook, đọc một ngày thi SAT diễn ra thế nào. Không học dạng mới trong 5 ngày cuối.

Không còn đủ 12 tuần đến ngày thi: xem lộ trình học SAT cấp tốc.

Làm đề mà không chữa thì chỉ đo, không học thêm được gì. Quy tắc 1:1 — mỗi giờ làm đề cần một giờ chữa. Cách chữa:

• Chữa ngay sau khi nộp, lúc còn nhớ mình đã nghĩ gì ở từng câu.
• Mỗi câu sai một dòng trong sổ lỗi: dạng câu gì, sai vì gì (không biết, đọc nhầm, hết giờ, bấm nhầm), lần sau làm khác chỗ nào. Sau vài đề, sổ lỗi chính là danh sách lỗ hổng thật của bạn.
• Câu đúng nhờ đoán, hoặc mất quá lâu mới ra, cũng chữa như câu sai.
• Trước tuần 6 không làm hai đề đầy đủ trong một tuần: đề dùng để đo, đo quá dày thì hết đề cho nửa sau.

Ngoài Bluebook, Khan Academy và sattest, đề ở nơi khác chỉ nên dùng khi biết rõ ai soạn và soạn theo định dạng Digital SAT.

1. Học hết lý thuyết rồi mới làm đề. Đề trước, chủ điểm sau — đó là lý do tuần 1 là tuần làm đề.
2. Làm đề không tính giờ. Digital SAT giới hạn thời gian theo từng module; điểm của một đề làm không tính giờ không so được với điểm thi thật.
3. Học từ vựng theo danh sách hàng nghìn từ. Đề hỏi nghĩa của từ trong ngữ cảnh đoạn văn. Một danh sách từ hay gặp cộng với từ mới gặp trong chính các đề đã làm là đủ.
4. Xem nhẹ Standard English Conventions vì "chỉ là ngữ pháp". Theo đặc tả của College Board, mảng này chiếm khoảng một phần tư số câu Reading & Writing, và quy tắc của nó hữu hạn — học đúng là sửa được.
5. Đổi tài liệu liên tục. Điểm chưa nhích thường vì chưa chữa hết đề cũ, ít khi vì thiếu tài liệu mới.

Tự học không phải lúc nào cũng là lựa chọn rẻ nhất — thời gian cũng là chi phí. Ba dấu hiệu nên cân nhắc lớp học:

• Ba đề đầy đủ liên tiếp, cách nhau vài tuần, điểm gần như đứng yên dù vẫn học đều.
• Đọc lời giải vẫn không hiểu vì sao đáp án đúng, và chuyện đó lặp lại ở cùng một dạng.
• Thời gian còn lại đến đợt thi không đủ để đi hết tuần 7–10 với các dạng yếu còn trong danh sách.

Khi đó, các khóa SAT tại ESAT PREP chia lớp theo điểm hiện tại; sát ngày thi có khóa cấp tốc. Muốn so sánh nhiều nơi trước khi chọn: các trung tâm luyện thi SAT tại Hà Nội. Chưa gặp dấu hiệu nào thì cứ tiếp tục lộ trình, và đo lại bằng một đề miễn phí ở tuần 6 và tuần 11.

Tự học SAT mất bao lâu?

Một vòng đầy đủ của lộ trình là 12 tuần với khoảng 10 giờ mỗi tuần, hoặc khoảng 20 tuần với 5 giờ mỗi tuần. Cần một hay nhiều vòng tuỳ khoảng cách từ điểm xuất phát tới mục tiêu — đề tuần 6 và tuần 11 cho biết điều đó, đừng đoán trước.

Có cần mua sách để tự học SAT không?

Không bắt buộc: đề Bluebook, Khan Academy và đề miễn phí trên sattest đủ cho cả lộ trình. Nếu muốn một quyển để hiểu sâu một phần, chọn theo điểm hiện tại: sách SAT nên đọc theo trình độ.

Muốn 1400 hoặc 1500 thì được sai bao nhiêu câu?

Xem bảng số câu theo từng phần ở bài SAT 1400 và 1500 có khó không; muốn thử với số câu đúng của chính mình thì dùng công cụ tính điểm SAT.

Học SAT online miễn phí ở đâu?

Khan Academy cho bài luyện theo kỹ năng, Bluebook cho đề chính thức, sattest cho đề thi thử có báo cáo theo chủ điểm, và HOCSAT Learn có một bài học thử miễn phí ở mỗi mảng kiến thức.

Điểm SAT xét tuyển đại học Việt Nam được quy đổi thế nào?

Mỗi trường một công thức. Công cụ quy đổi điểm SAT tính sẵn theo từng trường.